EMNİYET GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ ÇOCUK ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ / BÜRO AMİRLİĞİ
KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete 13.04.2001 Cuma Sayı: 24372 (Asıl)
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; korunmaya muhtaç olan, ihmal ve
istismara maruz kalan, bulunan, evden veya kurumdan kaçan, mülteci,
refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber
vermekten aciz, hakkında koruma, ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan, suça
maruz kalan, suç işlediği şüphesi altında bulunan, kimliği tespit edilemeyen
çocuklara yönelik olarak polis tarafından yürütülecek hizmetleri
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2-
Bu Yönetmelik hükümleri Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatlarını
kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3-
Bu Yönetmelik, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu, 2559 sayılı Polis
Vazife ve Salahiyet Kanunu, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, 1412 sayılı
Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu,
Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 2845 sayılı Devlet Güvenlik
Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 3005 sayılı
Meşhut Suçların Muhakeme Usulü Hakkında Kanun, 1117 sayılı Küçükleri Muzır
Neşriyattan Koruma Kanunu, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 2828 sayılı
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu ve ilgili diğer mevzuat
hükümlerine göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;
Çocuk: Kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç on sekiz yaşına kadar her insanı,
Korunmaya Muhtaç Çocuk: Beden, ruh ve ahlak gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olan; anasız ve/veya babasız, anası ve/veya babası belli olmayan, anası ve/veya babası tarafından terk edilen, anası ve/veya babası tarafından ihmal ve istismara maruz bırakılıp fuhuş, dilencilik,alkollü içki veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen, mülteci, refakatsiz, çalışan ve başıboşluğa sürüklenmese bile ihmal ve istismar nedeni ile mağdur olan çocuğu,
Yardıma Muhtaç Çocuk: Bakım, sağlık, barınma, eğitim ve öğretim ihtiyacı olan çocuğu,
Buluntu Çocuk: Kanuni mümessili tarafından terk edilmiş veya evinden veya bulunduğu kurumdan kaçmış halde bulunan çocuğu,
Kimliği Tespit Edilemeyen Çocuk: Kimliği bir belge ile veya kolluk kuvvetince tanınmış veya güvenilir kişilerin tanıklığı ile ispat edilemeyen veya gösterdiği belgelerin doğruluğundan şüphe edilen çocukları,
Suç İşlediği Şüphesi Altında Bulunan Çocuk: Suç işlediğine ilişkin hakkında basit şüphe bulunan, bu nedenle Cumhuriyet Savcısı tarafından hazırlık soruşturması yapılan veya hazırlık soruşturması açılmadan kolluk kuvvetinin yaptığı araştırmaya konu olan on iki yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını tamamlamamış çocukları,
Sokakta Yaşayan Çocuk: Yoksulluk, aile parçalanması, istismar gibi nedenlerle evlerinden kaçmış ya da uzaklaştırılmış, sokakları mesken edinmiş, sorumlu bir büyüğün korumasından yoksun, aileleri ile bağları gittikçe azalmakta olan ve her tür istismara açık olan çocukları,
Sokakta Çalıştırılan Çocuk: Aile bütçesine katkıda bulunmak amacı ile sokakta beceri gerektirmeyecek bir işte çalışan, günün büyük bir zamanını sokakta geçirip geçte olsa evlerine dönen, bazen okula devam eden çocukları,
Mülteci: Vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan veya orada bulunmaktan korktuğu için yararlanmak istemeyen veya vatandaşı olmadığı halde önceden yaşadığı ikamet ülkesi dışında bulunan, oraya dönmeyen veya korku nedeniyle dönmek istemeyen kişileri,
Refakatsiz Çocuk: Mülteci durumunda olan ve ölüm, kaybolma ve gözaltı gibi nedenlerle aile birliği bozulan ailenin tek başına kalan ve bir yetişkinin refakatinde olmayan çocuğu,
Bakanlık: İçişleri Bakanlığını,
Bakan: İçişleri Bakanını,
Genel Müdürlük: Emniyet Genel Müdürlüğünü,
Genel Müdür: Emniyet Genel Müdürünü,
Daire Başkanlığı: Asayiş Daire Başkanlığını,
Daire Başkanı: Asayiş Daire Başkanını,
Çocuk Birimi: Çocuklarla ilgili olarak mevzuatla verilen görevleri yerine getiren, İl Emniyet Müdürlüklerinde Çocuk Şube Müdürlüğü, İlçe Emniyet Müdürlükleri/Amirliklerinde Çocuk Büro Amirliği düzeyinde kurulan polis ihtisas birimini,
Çocuk Birimi Amiri: Çocuklarla ilgili olarak mevzuatla verilen görevleri yerine getiren, İl Emniyet Müdürlüklerinde Çocuk Şube Müdürlüğü, İlçe Emniyet Müdürlükleri/Amirliklerinde Çocuk Büro Amirliği düzeyinde kurulan polis ihtisas birimi amirini,
Çocuk Polisi: Polisin çocuklara yönelik olarak yürüteceği hizmetler
konusunda, sıfır-on sekiz yaş grubu gelişim özellikleri, davranış bilimleri,
mülakat teknikleri, iletişim becerisi gibi konularda hizmet içi eğitim almış,
sivil istihkak alan emniyet hizmetleri sınıfı personelini ve hizmet branşını,
Çocuk Polisi Meslek Standardı: Çocuk polisinin görevleri, kullandığı araç gereç ve ekipmanları, sahip olması gereken genel bilgi ve beceriler ile tutum ve davranışları, mevcut durumu ve gelecekte ulaşacağı seviyeyi,
Sosyal Çalışmacı: Çocukların ve ailelerinin kendileri veya çevre şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal sorunların tespit edilmesi çalışmalarını yürüten, lisans düzeyinde eğitim almış sosyal hizmet uzmanı, pedagog, psikolog, çocuk gelişimcisi gibi emniyet hizmetleri sınıfı dışındaki personeli,
Sosyal İnceleme Raporu: Çocuğun kimlik bilgileri, bireysel özellikleri ve kişilik yapısı, ailevi özellikleri, ailesi ile olan ilişkileri, arkadaş çevresi, okul durumu, içinde yetiştiği ve bulunduğu koşullar, sorunları, polise intikal eden eyleminin nitelikleri ile değerlendirme, sonuç ve öneriler gibi bölümleri içeren ve sosyal çalışmacı tarafından mülakat, gözlem ve ziyaretler yoluyla gerçekleştirilen inceleme sonucu hazırlanan raporu,
Sosyal Hizmetler: Kişi ve ailelerin kendi bünye ve çevre şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi ve sosyal yoksunluklarının giderilmesine ve ihtiyaçlarının karşılanmasına, sosyal sorunların önlenmesi ve çözümlenmesine yardımcı olunmasını ve hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesini amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütününü,
İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü il teşkilatını,
İlgili Kuruluş: İlgisine göre; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı olarak açılan çocuk yuvaları, yetiştirme yurtları, kreş ve gündüz bakımevleri, bakım ve rehabilitasyon merkezleri, çocuk ve gençlik merkezlerini, Adalet Bakanlığına bağlı olarak hizmet veren çocuk ıslahevleri, çocuk tutukevleri ile yetişkinlere ait kurumların çocuk bölümlerini, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarını, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim ve orta öğretim kurumlarını,
Çocuk Bakım Ünitesi: Korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, bulunan, evden veya kurumdan kaçan, mülteci, refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz, suça maruz kalan, kimliği tespit edilemeyen çocukların, ailelerine veya ilgili bir kurum yada kuruluşa teslim edilinceye kadar geçici olarak yemek, bakım, temizlik, oyun gibi ihtiyaçlarını karşılamak üzere hazırlanan birimi,
Nezarethane: Şüpheli veya sanıkların haklarındaki işlemlerin tamamlanıp adli mercilere sevk edilinceye kadar bekletilmesi amacıyla yapılmış yerleri,
Veli: Çocuğun bakım ve idaresi üzerinde olan, onun hal ve hareketlerinden sorumlu bulunan, bakım ve korunmalarını sağlamak için onların kişilikleri ve malları üstünde hak ve yetkiye sahip olan ana ve/veya babayı,
Vasi: Çocuğun bakım ve korunmasını sağlamak için mahkemece tayin edilen ve çocuğun kişiliği ve malları üstünde tasarruf yetkisine sahip kişiyi,
Kanuni Mümessil: Kaynağını yasadan alan temsilciyi, ana-baba ve vasiyi, Velayet: Ana-babanın çocuğu üzerinde sahip olduğu eğitim ve terbiye hakkını,
İhmal: Ailenin veya çocuktan sorumlu kişilerin çocuğa karşı yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesini,
İstismar: Ailenin veya çocuktan sorumlu kişi veya diğer şahısların, çocuğun fiziksel, duygusal, cinsel şiddete maruz bırakan ve psikoz-sosyal yönden gelişimini örseleyecek fuhuş, dilencilik, suça yönlendirme gibi tutum ve davranışlarını,
Pornografi: Şehvet hisleri uyandıran görsel, işitsel veya internet ortamında gerçekleştirilen yayınları,
Uyuşturucu, Uçucu ve Psikotrop Madde: Zihinsel ve bilinçsel faaliyetleri,
psişik davranışları değiştirme imkanı olan, psikolojik etki gösteren, doğal,
sentetik ve/veya kimyasal maddeleri ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Çocuk Polisi
Daire Başkanlığı
Madde 5- Çocuk polisi
hizmetlerinin yürütülmesinde Genel Müdürlük adına Daire Başkanlığı;
a) İlgili kuruluşlarla işbirliği içinde, hizmetin geliştirilmesine yön verecek
araştırmalar gerçekleştirmek, program geliştirmek, koordinasyon sağlamak,
hizmet tanıtımı yapmak,
b) Ulusal ve uluslararası düzeyde gelişmeleri takip etmek ve elde edilen
deneyimleri hizmete yansıtmak, seminer, konferans gibi etkinlikler düzenlemek,
etkinliklere çocuk birimlerinden personel katılmasını sağlamak,
c) Çocuk birimlerinde çalışacak personelin meslek standartlarına göre
belirlenmesini sağlamak, atama ve yer değiştirme planlarını hazırlamak,
d) Eğitim programları ve materyalleri hazırlamak, çocuk birimleri personelinin
ihtisas, tekamül gibi kurslarla hizmet içi eğitimini planlamak ve
katılacak personelin niteliklerini belirlemek,
e) Çocuk birimleri hizmetlerinde kullanılacak araç, gereç ve teçhizatın
standartlarını belirlemek, bütçe çalışmaları yapmak,
f) Görev alanına giren konularda mevzuat değişiklik teklifleri ile mevzuat
tasarıları hakkında görüş hazırlamak, TMK (teşkilat-malzeme-kadro planlaması)
çalışmalarına katılmak,
g) Çocuk birimlerinin taltif taleplerini değerlendirmek, görüş belirtmek, ile
görevlidir.
Çocuk Birimi Kuruluşu
Madde 6- Çocuklarla ilgili olarak polise mevzuatla verilen görevler
EK-5 de yer alan teşkilat şemasına uygun olarak İl Emniyet Müdürlüklerinde
kurulan Çocuk Şube Müdürlüğü, EK-6 da yer alan teşkilat şemasına uygun olarak
İlçe Emniyet Müdürlüklerinde/Amirliklerinde kurulan Çocuk Büro Amirliği
tarafından yürütülür:
a) İl Emniyet Müdürlüklerindeki Şube Müdürlüğü;
1) İdari Büro Amirliği,
2) Sosyal Hizmet Büro Amirliği,
3) Suç Önleme Büro Amirliği,
4) Kayıp Çocuklar Büro Amirliği,
5) Adli İşlemler Büro Amirliği,
b) İlçe Emniyet Müdürlükleri/Amirliklerindeki Büro Amirliği;
1) İdari Kısım Amirliği,
2) Sosyal Hizmet Kısım Amirliği,
3) Suç Önleme Kısım Amirliği,
4) Kayıp Çocuklar Kısım Amirliği,
5) Adli İşlemler Kısım Amirliği'nden oluşur.
Çocuk Biriminin Görevleri
Madde 7- Çocuk polisi hizmetlerinin yürütülmesinde çocuk birimi;
a) Korunmaya ve yardıma muhtaç, mağdur, kaybolan ve bulunan çocuklarla ilgili
işlemleri yürütmek,
b) Suç işlediği şüphesi altında bulunan çocukla ilgili olarak, ilgili
Cumhuriyet Savcısının emirleri doğrultusunda suçun iz, eser, emare ve
delillerini toplamak, ilk işlemleri yapmak ve olayın gelişimine göre diğer
birimlerle koordineli çalışmak,
c) Ailesine veya İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne teslim edilmesi gereken,
hakkında ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan veya gözaltında tutulan çocuğun
ailesine, ilgili kuruma veya adli mercilere teslimine kadar muhafaza etmek,
barınma, beslenme, haberleşme, temizlik gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak,
gerektiğinde sağlık tedavilerini yaptırtmak,
d) Çocuğa karşı ve çocuk tarafından suç işlenmesini önleyici çalışmalar
yürütmek,
e) Suç işlemiş veya suça yönelmiş çocuklar ile korunmaya muhtaç çocukları suça
iten etkenlerin tespiti için sosyal çalışmacı tarafından araştırma yapılmasını
sağlamak,
f) Çocuk bakım ünitesi kurulmasını önermek ve işletilmesini sağlamak,
g) Nakil giderleri ile muhafaza altındaki veya gözaltındaki çocuğun zorunlu
ihtiyaçlarının bütçe ödeneklerinden karşılanmasını teklif etmek, h)
Nezarethanelerin standartlara uygunluğunu sağlamak,
ı) Bu Yönetmelik ve 1/10/1998 tarihli ve 23480 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma
Yönetmeliği'ne ekli formların her çocuk için doldurulmasını sağlamak,
i) EK-3 de yer alan Çocuk İstatistik Formu'nun aylık ve yıllık olarak
düzenlenmesini sağlayarak Daire Başkanlığına göndermek, ile görevlidir.
Korunmaya ve Yardıma Muhtaç Çocuklar
Madde 8- Çocuk polisi,
mevzuatın verdiği yetkiye göre; korunmaya muhtaç olduğundan şüphe edilen,
ihmal ve istismara maruz kaldığı ihbar edilen, evden
veya bulunduğu kuruluştan kaçan, suça maruz kalan, suç işleme eğiliminde olan,
sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz,
kendini ifade edemeyen, kimliği tespit edilemeyen, buluntu, mülteci ve
refakatsiz çocukların;
a) Kimlik tespitini yapmak,
b) Muhafazasını sağlamak,
c) Kanuni mümessillerini araştırmak,
d) Haklarında yetkili idari veya adli makamlarca verilen kararın niteliğine
göre ilgili kuruluşa veya kanuni mümessiline teslimini yapmak ile görevlidir.
Mağdur Çocuklar
Madde 9- Suçun mağduru küçükse, bunlara karşı işlenen meşhut suçlarda,
kovuşturulması suçtan zarar gören kimsenin şikayetine bağlı olan fiillerde
şüphelinin yakalanması ve soruşturma yapılması için şikayete gerek yoktur.
Mağdur çocukla yapılacak görüşmeler sosyal çalışmacı tarafından
gerçekleştirilir, ayrıca sosyal inceleme raporu hazırlanır. Suça maruz kalan
çocuğun kimliği gizli tutulur. Çocuk polisi ayrıca çocuğun suça maruz
kalmaması için;
a) Çocukların çalışmaları mevzuatla yasaklanmış umuma mahsus ve umuma açık
yerlerde çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol etmek,
b) Çocuklara satılması mevzuatla yasaklanmış malların kendilerine satılıp
satılmadığını araştırmak,
c) Çocukların girmesi mevzuatla yasaklanmış umuma açık yerlere girip
girmediklerini araştırmak,
d) Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen yerler ve işletmecisi hakkında
gerekli işlemlerin yapılması için ilgili birimlere bildirmek, ile görevlidir.
Suç İşlediği Şüphesi Altında Bulunan Çocuklar
Madde 10- Suç işlediği şüphesi altında bulunan çocukların hazırlık
soruşturması 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü
Kanunu, 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun, 2845 sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 3005 sayılı Meşhut Suçların Muhakeme Usulü
Hakkında Kanun, 1/10/1998 tarihli ve 23480 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe girmiş olan Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği ve
diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.
Çocuk Birimi Amiri
Madde
11- Çocuk birimi amiri;
a) İş programı yapmak,
b) Bürolar arası iletişim, işbirliği, koordinasyon ve düzenli çalışmayı
sağlamak,
c) Personel arasında sevgi ve saygıya dayalı bir disiplin ve hizmet anlayışını
tesis etmek,
d) Personeli mevzuat değişiklikleri hakkında bilgilendirmek,
e) Personelin mevzuata uygun hareket edip etmediğini kontrol etmek,
f) İş veriminin ve personelin etkinliğinin arttırılması için çalışmalar
yapmakla, görevlidir.
İdari Büro/Kısım Amirliği
Madde 12- İdari büro/Kısım amirliği;
a) Personelin özlük hakları ile ilgili işlemlerini yürütmek,
b) Malzeme ihtiyacının tespiti ve temini için çalışma yapmak,
c) Evrak kaydını tutmak,
d) Ek-3 de yer alan istatistik bilgilerini derlemek,
e) Nöbet hizmetlerini düzenlemek,
f) Koruyucu Özel Güvenlik Talimatı hükümlerinin uygulanmasını sağlamak, ile
görevlidir.
Sosyal
Hizmet Büro/Kısım Amirliği
Madde 13- Sosyal hizmet büro/Kısım amirliği;
a) Korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kaldığı ihbar edilen,
buluntu, evden veya bulunduğu kurum yada kuruluştan kaçan, suça maruz kalan,
mülteci, refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri
haber vermekten aciz ve hakkında ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan
çocuğun,kanuni mümessiline veya İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne teslim
edilmesine kadar çocuk bakım ünitesinde muhafazasını sağlamak, b) Sosyal
inceleme raporu hazırlamak, c) Sosyal inceleme raporuna göre kanuni
mümessillerine teslim edilmesi gerekenleri kanuni mümessillerine, kanuni
mümessile teslim edilemeyenleri sosyal inceleme raporu ile birlikte İl Sosyal
Hizmetler Müdürlüğüne teslim etmek,
d) Sorumluluklarını yerine getirmedikleri tespit edilen ana-baba, vasi veya
çocuktan hukuken sorumlu olan diğer kişiler hakkında İl Sosyal Hizmetler
Müdürlüğüne bilgi vermek,
e) Öğretmenler ve aileler ile okullar, sosyal hizmet ve sağlık hizmetleri
yürüten kuruluşlarla ortak çalışmalar yürütmek,
f) Kanuni mümessiline teslim edilen veya suç işleyen çocuğun kanuni
mümessiline rehberlik hizmetlerinde bulunmak,
g) Şube/Büroda işlemleri sürdürülen çocuğun boş zamanının değerlendirilmesi
için sosyal, kültürel ve eğitici nitelikte faaliyetler yapmak,
h) Muhafaza altındaki çocuğun, barınma, beslenme, haberleşme, temizlik gibi
zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak, gerektiğinde sağlık tedavilerini yaptırtmak,
ı) Geçici barınma ünitesi ile ilgili işlemleri yürütmek,
i) Yürütülen bir görev nedeni ile çalışan çocukların işyeri şartları yada
işverenden kaynaklanan ihmal ve istismar ortaya çıktığında Bölge Çalışma
Müdürlüğüne bilgi vermek, ile görevlidir.
Suç Önleme Büro/Kısım Amirliği
Madde 14- Suç önleme büro/Kısım amirliği;
a) Korunmaya muhtaç olduğundan şüphe edilen, ihmal ve istismara maruz kaldığı
ihbar edilen, bulunan, evden veya bulunduğu kurum yada kuruluştan kaçan, suça
maruz kalan, mülteci, refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan ve
oturduğu yeri haber vermekten aciz çocukların kimlik tespitlerini yapmak,
kanuni mümessillerini araştırmak ve işlemleri yürütmek,
b) Çocuğa karşı ve çocuk tarafından suç işlenmesini önleyici çalışmalar
yapmak,
c) Motorize ve yaya devriyeler ile genel kontroller yapmak,
d) Örgün ve yaygın eğitim-öğretim kuruluşlarının ve eğlence ve sosyal
merkezlerin bulunduğu bölgelerde çocuklarla ilgili olarak önleyici ve koruyucu
devriye hizmeti yapmak,
e) Çocukların içki satışı yapılan bar, kafeşantan ve meyhane gibi yerler ile
çocukların girmesi mülki amirler tarafından yasaklanan kahvehane, kıraathane,
elektronik oyun yerleri, bilardo salonları gibi açılması izne bağlı yerlere
alınıp alınmadıklarını veya buralarda çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol
etmek,
f) Eğitici veya özel mahiyette olan sinema ve tiyatrolara gündüz, altı
yaşından büyük olanların getirilmesi istisna olmak üzere, on iki yaşından
aşağı çocukların yalnız başlarına sinema, tiyatro ve dans salonu gibi yerlere
alınıp alınmadığını kontrol etmek,
g) Belgeli turizm işletmeleri hariç olmak üzere; on sekiz yaşından küçüklerin
yanlarında veli veya vasileri olsa dahi içkili yerlere kabul edilip
edilmediği; on sekiz yaşından küçüklere her nevi ispirtolu içki verilip
verilmediğini kontrol etmek,
h) Çocuklara ispirtolu içki, tütün mamulü, pornografik malzeme, müstehcen
yayın, uyuşturucu, uçucu ve psikotrop maddelerin satılıp satılmadığını ve
kullandırılıp kullandırılmadığını kontrol etmek,
ı) Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen yerler ve kişiler hakkında
işlem yapılmak üzere ilgili birimlere bilgi vermek,
i) Çocuğun cinsel faaliyet için kandırılması veya zorlanmasını, fuhuş veya
pornografik nitelikli gösterilerde ve malzemede kullanılarak sömürülmesini
önleyici çalışmalar yapmak,
j) Uçucu, uyuşturucu ve psikotrop madde kullanan veya kullandığından şüphe
edilen çocuğu sağlık kuruluşu veya rehabilitasyon merkezine teslim etmek,
çocuğun korunmasının sağlanması için konu hakkında İl Sosyal Hizmetler
Müdürlüğüne bilgi vermek,
k) Okullarda risk gruplarını tespit etmek, bu gruba giren öğrencilerin
iyileştirilmesi ve tedbir alınması için İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, okul
idareleri, rehber öğretmenler ve aileler ile ortak çalışmalar yapmak,
l) Zorunlu temel eğitim çağında olduğu halde okula gitmediği/devam etmediği
tespit edilen öğrenciler hakkında İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bilgi
vermek, talep edilmesi halinde yardımcı olmak,
m) Hakkında ıslah veya tedavi tedbiri alınan çocukları mahkeme kararında
belirtilen kuruluşa veya kişilere teslim etmek ile görevlidir.
Kayıp Çocuklar Büro/Kısım Amirliği
Madde 15- Kayıp çocuklar büro/kısım amirliği, evden veya bulunduğu
kuruluştan kaçan, bulunan, sokakta yaşayan, kaybolduğu yakınları ve kurumu
tarafından haber verilen çocukların;
a) EK-4 de yer alan bilgiler ile defter, form, bilgisayar gibi kayıtlarını
tutmak,
b) Fotoğraf albümünü hazırlamak,
c) Ülke genelinde arattırılmasını sağlamak,
d) Bulunan çocukların kayıp olarak arananlardan olup olmadıklarının tespitini
yapmak,
e) Kimliği belirsiz buluntu çocuk cesedi bilgilerinin kayıp çocuk müracaatları
ile irtibatını sağlayarak kayıp çocukların bu yönde araştırılmasını sağlamak,
f) Sosyal inceleme raporu hazırlatmak, evden kaçma nedeninin aile ve
yakınlarının tutumlarından kaynaklandığının anlaşılması halinde, durumu İl
Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bildirmek,
g) Buluntu bebeği buluntu tutanağı ile birlikte derhal İl Sosyal Hizmetler
Müdürlüğüne teslim etmek,
h) Kayıp ve buluntu çocuk istatistiği hazırlamak, ile görevlidir.
Adli İşlemler Büro/Kısım Amirliği
Madde 16- Adli işlemler büro/kısım amirliği, suç işlediği şüphesi
altında bulunan çocuklar hakkında;
a) EK-1 ve EK-2 deki formları doldurmak ve kimlik tespiti yapmak,
b) Suç tespiti yapmak, suçun iz, eser, emare ve delillerinin ilgili teknik
birim tarafından toplamasını sağlamak, olayla ilgili olarak derhal Cumhuriyet
Savcısına bilgi vermek,
c) Suç işlediği yönünde kuvvetli şüphe nedeniyle yakalanan çocuğa kanuni
haklarını anlatmak ve ayrıca çocuğun istediği yakınına bildirmek, çocuğun
ailesi tarafından müdafi tayin edilmemesi halinde baroya haber vermek ve
müdafi tayin edilmesini sağlamak,
d) Cumhuriyet Savcısı tarafından gözaltında tutulması istenen çocuğun barınma,
beslenme, haberleşme, temizlik gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak,
gerektiğinde sağlık tedavilerini yaptırtmak,
e) Suç soruşturmasında, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu, 1412 sayılı Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanunu, 2253 sayılı Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve
Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 2845 sayılı Devlet Güvenlik Mahkemelerinin
Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 1/10/1998 tarihli ve 23480
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Yakalama, Gözaltına
Alma ve İfade Alma Yönetmeliği ve diğer ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen talimatlar doğrultusunda yapılması
gereken işlemleri yerine getirmek,
f) Çocukla yapılacak ilk görüşmenin sosyal çalışmacı tarafından
gerçekleştirilmesini sağlamak,
g) Kullanılan dili anlamayan ve/veya konuşamayan çocuğu tercüman yardımından
yararlandırmak,
h) Irza geçme, ırza tasaddi gibi suçlarda hakim kararı, gecikmesinde sakınca
bulunan hallerde ise Cumhuriyet Savcısının yazılı izni ile, evlenme vaadi ile
kızlık bozma suçunda da Cumhuriyet Savcısının yazılı izni ile tıbbi muayene
yapılması için çocuğu sağlık kuruluşuna sevk etmek,
ı) Çocuk hakkında sosyal inceleme raporu düzenlenmesini sağlamak,
i) Suç işlediği şüphesi altında bulunan çocuk ve suç işlemeyi alışkanlık
haline getiren çocuk hakkında suçun nevileri ve sebeplerini içeren dosya
hazırlamak,
j) Suçtan zarar gören kimsenin şikayetine bağlı olan; müessir fiil, adi
tehdit, mesken masuniyetini ihlal, söz atmak, kadınlara ait yerlere girmek,
evlenmek vaadi ile kızlık bozmak, hakaret, sövme, başkasının hayvanını
sebepsiz öldürme gibi takibi şikayete bağlı suçların çocuklar aleyhine
işlenmesi durumunda mağdur olan çocuğun veya velisinin veya vasisinin
şikayetini beklemeksizin hazırlık soruşturması başlatmak,
k) Kanunen bir seneden fazla hapis cezası veya daha ağır bir cezayı gerektiren
bir cürüm işlediği iddia edilen, ancak kanunen kendisi hakkında suç
soruşturması yapılamayacak olan on iki yaşını doldurmamış çocuklar ile on beş
yaşını bitirmemiş sağır ve dilsizler hakkında mahkeme tarafından tedbir kararı
alınmasına esas olmak üzere sadece kimlik ve suç tespiti yaparak Cumhuriyet
savcılığına bildirmek,
l) Sorumluluklarını yerine getirmeyen ve velayet hakkını kötüye kullanan
ana-baba, vasi veya çocuktan hukuken sorumlu olan diğer kişiler hakkında
Cumhuriyet Savcılığına bilgi vermek,
İle görevlidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sosyal Çalışmacı
Görevlendirme ve Sorumluluk
Madde 17- Çocuk polisinin yaptığı hizmette verimin artırılması için
çocuk biriminde oryantasyon eğitiminden geçirilmiş, yeteri kadar sosyal
çalışmacı görevlendirilebilir. Sosyal çalışmacı, sosyal yardım büro/kısım
amirliğinde görev yapar, yürüteceği işlemlerde mesleki gerekler dışında Çocuk
Birim Amirine karşı sorumludur.
Görev
Madde 18-
Sosyal çalışmacı;
a) Sosyal inceleme raporu hazırlanması için muhafaza altına veya gözaltına
alınan çocukla ilk görüşmeyi yapmak,
b) Çocuk hakkında sosyal inceleme raporu hazırlamak ve ilgili büro/kısım
amirliğine vermek,
c) Çocukları suça iten fiziki, psikolojik ve sosyolojik etkenleri araştırmak,
d) Suçluluğu ortadan kaldırmaya yönelik plan ve programlar geliştirmek,
e) Korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, evden veya bulunduğu
kurum ya da kuruluştan kaçan, sokakta yaşayan ve sokakta çalıştırılan, uçucu,
uyuşturucu ve psikotrop madde bağımlısı olan, suça itilen ve mağdur çocuğun
kendisine ve kanuni mümessiline rehberlik hizmetinde bulunmak,
f) Çocuğun durumunu iyileştirmek için ailesi ve okul, sosyal ve sağlık
hizmetleri gibi kuruluşlarla işbirliğinde bulunmak,
g) Uçucu, uyuşturucu, psikotrop madde bağımlısı olan çocuğun tedavisi için
sağlık müdürlükleri ve tedavi kuruluşları ile işbirliği yapmak,
h) Geçici barınma ünitesinde kalan çocuklar için sosyal, kültürel ve eğitici
programlar geliştirmek, ile görevlidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Diğer Hükümler
İlgili Birimlerle Koordine
Madde
19- Emniyet Teşkilatının çocuk birimleri dışında kalan birimlerinde
muhafaza altına alma hariç, çocuk hakkında herhangi bir işlem yapılmaması
esastır. Bu birimlere gelen/getirilen çocuklar en kısa sürede çocuk birimine
teslim edilir, adli ve idari tüm işlemler bu birim tarafından yürütülür.
Çocukların büyüklerle birlikte suç işlemesi halinde diğer birimlerle koordine
kurulur. Çocuklarla ilgili çalışmalar yürüten kurum ve kuruluşlar,
üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapılır.
Çocuk Bakım Ünitesi
Madde
20- Çocuk biriminde işlemleri yürütülen çocukların geçici olarak barınma,
beslenme, oyun, sağlık gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla, ilde
Şube Müdürünün, ilçede İlçe Emniyet Müdürünün/Amirinin ihtiyaç belirtmesi İl
Emniyet Müdürünün talebi, Daire Başkanlığının teklifi ve Genel Müdürün onayı
ile çocuk bakım ünitesi kurulabilir.
Gizlilik
Madde 21- Çocuk birimlerinde yürütülen işlemlerde gizlilik esastır.
Hakkında işlem yürütülen bir çocuğun kamuoyuna duyurulmasına, basın önüne
çıkartılmasına, yer gösterme gibi soruşturmaya ilişkin işlemlerin basın önünde
veya iştirakiyle yapılmasına, basınla sorulu-cevaplı görüştürülmelerine,
görüntülerinin alınmasına, teşhir edilmelerine, evrakının yayımlanmasına imkan
ve sebebiyet verilmez, bunun için gereken tedbirler alınır. Basına, bilgi
işlem araçlarından yayın yapan kuruluşlara, haber ajanslarına veya radyo ve
televizyon kurumlarına bilgi veya demeç verilemez. Çocuk biriminin
faaliyetleri ile ilgili bilgiler ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
15 inci maddesine uygun olarak İçişleri Bakanı veya vali tarafından
yetkilendirilen bir görevli tarafından basın açıklaması veya basın bildirisi
ile kamuoyuna duyurulur.
Silah ve Teçhizat
Madde 22- Çocuk polisinin yürütmekte olduğu hizmetlerin niteliği gereği
personelin zati demirbaş silahları gibi teçhizat çocuklar tarafından
görülmeyecek şekilde taşınır.
Hizmetiçi Eğitim ve Branşlaşma
Madde 23- Çocuk polisi birimlerinde çalıştırılacak personelde aşağıdaki
nitelikler aranır:
a) Emniyet Genel Müdürlüğü Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği'nde belirtilen
şartlara sahip olmak,
b) Gönüllü olmak,
c) Etkili ve güzel konuşmak,
d) Güvenilir olmak,
e) Ekip içinde çalışma yeteneğine sahip olmak,
f) İkna, iletişim, karar verme yeteneğine sahip olmak,
g) Bilgisayar yazılım programları kullanımına sahip olmak,
h) Öğrenme ve öğretme yeteneğine sahip olmak, Belirtilen niteliklere haiz
olanlar arasından seçilen personel, hizmetiçi temel eğitime alınır. Hizmetiçi
temel eğitimini başarı ile tamamlayanlar, çocuk polisi branşında istihdam
edilirler.
Personel
Madde 24- Çocuk birimlerinde yeteri kadar çocuk polisi hizmetiçi
eğitimi görmüş, tercihen istekli, sivil istihkak alan, bayan ve erkek "çocuk
polisi", oryantasyon eğitimine tabi tutulmuş "sosyal çalışmacı" ve çocukların
barınma, beslenme, temizlik ihtiyaçlarının giderilmesi için "teknisyen
yardımcısı" istihdam edilir. Çocuk polisinin hizmetiçi eğitimi ile sosyal
çalışmacıların oryantasyon eğitimi Daire Başkanlığı tarafından planlanır.
Çocuk polisi birimlerinde istihdam edilecek branşlı personelin Personel Daire
Başkanlığınca yapılacak atama ve yer değiştirme işlemlerinde değerlendirilmek
üzere gerekli planlama çalışmaları Asayiş Daire Başkanlığınca yapılır.
Personelin Başka Görevlerde Çalıştırılmaması
Madde 25- Yetiştirme ve bilgi geliştirme kurslarını başarı ile bitiren
ve Çocuk Birimlerinde görevlendirilen personel, Emniyet Hizmetleri Sınıfı
Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde gösterilen, merkezde atamaya
yetkili amirin oluru alınmadan Çocuk Polisi branşı dışında başka bir görev ve
hizmette çalıştırılamaz.
Denetleme
Madde
26- Çocuk birimleri yetkili birimler ve amirler tarafından denetlenir,
denetleme raporları Daire Başkanlığına da gönderilir. Yetkili ve görevli diğer
mercilerin mevzuatta öngörülen denetim ve inceleme/araştırma yetkileri
saklıdır.
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 27- 4/12/1995 tarihli "İl Emniyet Müdürlükleri Küçükleri Koruma
Şube Müdürlüğü Görev ve Çalışma Yönetmeliği" yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Çocuk birimleri faaliyete geçirilinceye kadar, Küçükleri
Koruma Şube Müdürlükleri ile Asayiş Şube Müdürlüğü Çocuk Büro Amirlikleri
faaliyetlerine devam eder, bu süre içinde de bu Yönetmelik hükümlerini
uygulamakla görevlidirler.
Geçici Madde 2- Çocuk birimlerinde Emniyet Genel Müdürlüğü kadrosundan
sosyal çalışmacı görevlendirilinceye kadar, 4/5/1994 tarihinde imzalanan
Emniyet Genel Müdürlüğü ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğü İşbirliği Protokolü gereği İl Sosyal Hizmetler Müdürlükleri
kadrolarından sosyal hizmet uzmanları çocuk birimlerinde geçici olarak
görevlendirilebilir.
Yürürlük
Madde 28- Sayıştay'ın görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik Resmi
Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
29- Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı yürütür.